Tại loạt chung kết NBA mùa giải 2025-2026, cầu thủ Wembanyama (trái) của Spurs thực hiện cú ném rổ (CCTV)

Ngày 11/10 theo giờ địa phương, Ủy viên NBA Adam Silver tiết lộ NBA đang hợp tác với Wilson để cùng nghiên cứu, phát triển một quả bóng rổ được gắn chip thông minh. Sớm nhất là vào năm sau, công nghệ này sẽ được sử dụng trong các trận đấu để hỗ trợ trọng tài ra quyết định.

Theo giới thiệu của Silver, con chip này chỉ nặng 1 gam và sẽ có nhiều hướng ứng dụng khác nhau. Trước hết, công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp trọng tài đưa ra phán quyết chính xác hơn. Ví dụ, khi bóng sắp ra ngoài biên, nếu có ngón tay của cầu thủ chạm vào bóng, con chip có thể phát hiện sự thay đổi trạng thái xoay của quả bóng để xác định có chạm bóng hay không. Ngoài ra, trong việc xử lý lỗi can thiệp bóng, nó cũng có thể phát hiện quỹ đạo cú ném có thay đổi hay không để hỗ trợ xác định có xảy ra tình huống can thiệp bóng hay không.

Trong tương lai, bóng rổ thông minh còn có các kịch bản ứng dụng hướng đến người tiêu dùng. Những tay ném giỏi sẽ kiểm soát độ xoay của bóng và độ cong của cú ném, thông qua con chip có thể vẽ các dữ liệu này thành biểu đồ. Ví dụ, bạn là một người trẻ đang chơi bóng và đã ném 500 lần. Sau đó, bạn có thể xem biểu đồ dữ liệu tương ứng để biết góc ném nào dễ vào rổ hơn. Như vậy, bạn có thể dựa vào đó để điều chỉnh cách ném của mình, tìm ra phương pháp nâng cao trình độ ném rổ.

Được biết, chip thông minh đã được ứng dụng rộng rãi trong bóng đá. Quả bóng chính thức "Trionda" của World Cup tại Mỹ, Canada và Mexico được tích hợp bộ đo lường quán tính (IMU). Chip IMU thu thập dữ liệu 500 lần mỗi giây, camera tốc độ cao xác định vị trí của bóng và cầu thủ khoảng 50 lần mỗi giây, dữ liệu do cả hai thu thập được dùng để xây dựng mô hình trận đấu ba chiều. Công nghệ này có thể cung cấp thông tin cho trọng tài nhanh chóng và chính xác hơn, mang lại cơ sở dữ liệu khách quan hơn cho các quyết định như việt vị, xác nhận bàn thắng, chạm tay..., giảm bớt tranh cãi chủ quan.

Silver cho biết, quả bóng này đã được thử nghiệm trước tại giải phát triển và giải mùa hè, đồng thời còn thử cho cầu thủ lần lượt sử dụng bóng có gắn chip bên trong và bóng không có chip. Kết quả là không ai có thể phân biệt được sự khác nhau giữa hai loại. Sớm nhất là năm sau, mọi người sẽ có cơ hội thấy công nghệ này được dùng trong các trận đấu để hỗ trợ trọng tài, còn các ứng dụng hướng đến người tiêu dùng có lẽ sẽ cần thêm vài năm nữa.

Ngoài ra, NBA cũng đang tìm hiểu việc ứng dụng thiết bị đeo trên sân bóng rổ, nhưng hiện tại vẫn cần đàm phán để đạt được sự đồng thuận với Hiệp hội Cầu thủ NBA.

Trong giai đoạn tiền mùa giải năm nay và một số trận đấu tại giải mùa hè, NBA đã cung cấp cho trọng tài một loại thiết bị đeo trên cổ tay, giúp trọng tài liên lạc với nhân viên phụ trách xem lại video. NBA cho biết hiệu quả thử nghiệm "rất thành công", nhưng mùa giải mới sẽ tạm thời chưa đưa vào sử dụng.

Còn về việc cầu thủ đeo thiết bị đeo, Silver cũng cho biết hiện nay việc cầu thủ đeo thiết bị ngoài sân để theo dõi giấc ngủ và trạng thái thường ngày đã trở thành điều bình thường. Nhưng việc các đội sử dụng hợp lý những dữ liệu này trong thời gian thi đấu như thế nào đã gây ra nhiều nghi ngại trong giới cầu thủ.

"Vấn đề then chốt nhất là liệu những thông tin này có ảnh hưởng đến việc đàm phán hợp đồng của cầu thủ hay không," Silver thừa nhận ông đã nhận thấy sự lo lắng của các cầu thủ, "Nếu bạn có thể nắm được những thông tin như tốc độ của cầu thủ bị suy giảm, cầu thủ sẽ lo ngại rằng những dữ liệu này sẽ được dùng trong đàm phán lương, tôi cũng đã nhận thấy điều này." Silver cho biết: "Tôi nghĩ đã đến lúc đạt được thỏa thuận, làm rõ cách sử dụng dữ liệu."

Silver cho rằng việc cầu thủ đeo thiết bị đeo suốt cả ngày sẽ là xu hướng lớn: "Tôi cho rằng hiện nay cầu thủ dùng thiết bị đeo để theo dõi trạng thái cơ thể 22 giờ mỗi ngày, mà chỉ không đeo trong lúc thi đấu thì không ổn. Chúng tôi nhất định sẽ tìm ra cách giải quyết."