Khi đội đồng đội nam Trung Quốc ở chung kết Asiad Nagoya đánh đủ năm trận rồi tiếc nuối thua chủ nhà Nhật Bản tổng tỷ số 2-3, sau 36 năm mất vàng lỡ 9 lần liên tiếp vô địch – với đội bóng bàn Trung Quốc đó là đòn nặng, càng là hồi chuông cảnh báo. Dư luận phổ biến cho rằng thực lực đội đã không còn đủ để vững vàng đoạt vàng.

Đã từng có lúc đội bóng bàn Trung Quốc đoạt vàng đồng đội gần như không còn bất kỳ bất ngờ nào: nội dung cá nhân có thể bị upset, nhưng đồng đội bị upset dường như cực kỳ hiếm. Thực tế, sức cạnh tranh tổng thể và độ dày đội hình đang dần tụt; đối thủ chính thì ngày càng lên. Việc thất thủ mất ngôi ở chung kết đồng đội nam Asiad lần này đã sớm phơi bày nhiều vấn đề tồn tại.

Độ dày đội hình đã bị suy yếu nghiêm trọng; sau khi không còn Fan Zhendong, Wang Chuqin đơn nhân khó dẫn đội đoạt vàng.

Trước đây độ sâu đội hình là vốn lớn nhất, nhờ đó tám lần liên tiếp vô địch đồng đội nam Asiad, và lịch sử Asiad chỉ thua hai lần chung kết đồng đội nam – đều trước Hàn Quốc. Lần này lần đầu đội thua Nhật Bản ở chung kết Asiad, cũng chứng kiến Nhật đoạt vàng sau 60 năm.

Thua vì độ sâu đội hình không đủ: ba cầu thủ chung kết Wang Chuqin, Lin Shidong và Wen Ruibo thực chất là đội hình đơn nhân – chỉ Wang Chuqin có kinh nghiệm chung kết đại hội tổng hợp lớn; phong độ Lin Shidong thất thường; Wen Ruibo còn trẻ thực lực thiếu, và hai người sau đều lần đầu dự Asiad kinh nghiệm mỏng. Đội Nhật có hai tay vợt đỉnh cao Harimoto Tomokazu và Matsushima Hiroto; đặc biệt Harimoto lấy hai điểm ở chung kết, còn quét sạch Wang Chuqin 3-0 trở thành công thần số một giúp Nhật đoạt vàng.

Đổi mới cũ-mới, người trẻ cần trả học phí – bố trí sớm cho Olympic Los Angeles liệu có ổn?

“Nếu Fan Zhendong dự giải, kết quả có khác không?” Sau khi mất ngôi, dư luận không ít tiếng nhớ Fan Zhendong. Đúng là nếu Fan dẫn đội dự Asiad, rất có thể đội đồng đội nam lại thắng Nhật đoạt vàng. Nhưng mất vàng khi không có Fan lại càng làm lộ vấn đề hiện nay.

Ban huấn luyện chọn dùng cầu thủ trẻ ở Asiad vốn đã có sự đánh đổi: dùng cơ hội chung kết quý giá của đại hội lớn để rèn người mới, cái giá tự nhiên là chấp nhận rủi ro mất vàng. Trong khi đối thủ chính liên tục tiến bộ – Nhật có Harimoto và Matsushima, châu Âu-Mỹ còn anh em Lebrun và Hugo… – đội bóng bàn Trung Quốc cần nhìn bố trí chu kỳ Olympic Los Angeles: không phải từ bỏ thành tích, mà sớm phát hiện vấn đề, phơi bày hạn chế của đội dự bị, mới thúc đẩy cầu thủ trẻ trưởng thành.

Dù mất vàng đồng đội nam, hàm lượng vàng của HCV Asiad thực ra đã không còn quá quan trọng – Olympic mới là trọng tâm. Người trẻ qua một thất bại đau đớn thu được kinh nghiệm thực chiến chung kết đại hội; các vấn đề chịu áp lực, điểm then chốt, độ dày đội hình lộ ra ở đồng đội cần được bổ sung có mục tiêu tiếp theo.

Thời đại quần hùng nổi dậy, đội bóng bàn Trung Quốc đã mất vốn “một mình một cõi”, giờ không còn thực lực vững vàng đoạt vàng; tự nhiên cần biến thất bại và áp lực thành động lực tiến lên, mới có hy vọng đi xa hơn ở Olympic Los Angeles và tương lai xa hơn.