Còn 40 giây hết giờ, Trung Quốc vẫn dẫn 6 điểm, chiến thắng dường như trong tầm tay. Thế rồi thủ hở người, lỗi phát bóng biên đáy, đối thủ ba quả phạt đều vào: 87 đều, còn 4,1 giây. Nhà thi đấu bóng rổ Tây Thi Chư Kỵ từ sôi sục rơi xuống hầm đá. Hiệp phụ gần như án tử, ấn định là lối thoát duy nhất. Zhao Jiwei đứng ngoài biên, bốn đồng đội xếp box, đây là bài then chốt giấu trong rương của Guo Shiqiang. Bóng như dao mổ luồn khe phòng ngự, Yang Hansen dưới sơn dùng sức đẩy đối thủ, nhận bóng, xoay, ném chạm bảng: đèn sáng còi vang, 89-87! Nhà thi đấu nổ tung, tiếng gầm suýt lật mái. Từ địa ngục lên thiên đường chỉ 4,1 giây. Quả bóng ấy không chỉ ấn định Lebanon, còn tuyên bố đội tuyển nam Trung Quốc chính thức bước vào kỷ nguyên lấy Yang Hansen làm hạt nhân.

Bài kinh điển giúp anh ấn định

Tiếng reo ở nhà thi đấu Tây Thi Chư Kỵ đã vang tai khi còn 40 giây, Trung Quốc nắm lợi thế 6 điểm, thắng dường như chỉ còn là chuyện thời gian. Không ít fan đứng dậy ra về, muốn tránh kẹt lúc tan, thậm chí cầu thủ ghế dự bị đã đập tay ăn mừng. Nhưng bóng rổ tàn nhẫn nhất đúng ở chỗ: trước khi còi hết giờ, mọi thứ vẫn có thể.

Đúng 40 giây tưởng chắc thắng ấy, đội tuyển nam Trung Quốc liên tiếp mắc hai sai lầm chết người: khâu thủ để hở tay ném ba điểm đối phương, nguyên tắc “thả hai điểm, chặn ba điểm” bị bỏ sau lưng; rồi khi phát bóng biên đáy mắc lỗi sơ đẳng, bị cựu binh đối phương Saoud cướp và gây phạm lỗi, ba quả phạt đều vào, tỷ số bị gỡ 87 đều. Đồng hồ còn 4 giây, cả nhà thi đấu từ sôi rơi xuống lạnh, những fan ra về sớm có lẽ chưa biết mình đã lỡ cái kết nghẹt thở nhất.

Nếu trận bị kéo hiệp phụ, với đội Trung Quốc gần như án tử: cảm giác bị gỡ vừa rồi sẽ bào niềm tin nặng, còn bộ khung chính đã cạn thể lực sau hiệp bốn, đá thêm 5 phút chẳng khác tự tìm đường chết. Vì vậy đội Trung Quốc chỉ còn một lối: ấn định.

May là lần này đội có chuẩn bị. HLV Guo Shiqiang phút chót lại lấy bài giấu trong rương: bốn cầu thủ xếp box, Zhao Jiwei phát bóng từ biên. Với tư cách đội trưởng, Zhao Jiwei quá thuộc bài này, đó là lựa chọn ấn định Guo Shiqiang dùng đi dùng lại khi cầm quân Liêu Ninh. Trước đó ở Cúp châu Á, cơ hội ba điểm ấn định của Hu Mingxuan cũng từ bài này; trận trước gặp Qatar đó cũng là lựa chọn của đội Trung Quốc trước giờ nghỉ hiệp.

Giờ lâm cùng đường, ông lại chọn tin phối hợp tinh ấy. Zhao Jiwei đứng ngoài biên sẵn sàng phát, Yang Hansen dạo quanh vạch phạt, cắt chạy với đồng đội kéo khoảng trống. Cầu thủ nhập tịch đối phương Fendebock cố kèm trước, nhưng Yang Hansen dùng sức đẩy hẳn đối thủ, chiếm thân vị, đường chuyền của Zhao Jiwei như dao mổ luồn khe thủ, đưa đúng tay Yang Hansen. Nhận bóng, xoay, ném: chạm bảng vào rổ, đèn sáng còi vang, 89-87! Nhà thi đấu Tây Thi Chư Kỵ nổ tung, từ địa ngục lên thiên đường chỉ 4,1 giây.

“Chúng tôi tập riêng bài này trên sân tập, chỉ đem ra dùng trên sân thi đấu. Vào là thắng, không vào thì đá hiệp phụ,” Yang Hansen sau trận nói bài này giống hệt đợt lên bóng cuối trận trước gặp Qatar. “Đối phương có lẽ chưa phản ứng kịp, nhưng chúng tôi đã chạy thuộc rồi.”

Sau pha ấn định, Yang Hansen gầm lên trút cảm xúc, đồng đội cũng hòa vào ăn mừng. Hào hứng nhất là Wang Junjie, trước đó chịu sức ép dư luận lớn, lúc này mới giải phóng hết, anh lao về phía ống kính hét: “Chúng ta có bài này, tìm rất rõ Hansen, cậu ấy không phụ kỳ vọng ném vào. Hansen, NBA! Trình siêu cao!”

Công thủ một thể chống đỡ sơn

Với đội tuyển nam Trung Quốc, quả bóng ấy không chỉ ấn định trận này, nó còn như chìa khóa, lập tức mở cửa sang giai đoạn tiếp theo vòng loại World Cup. Nếu thua trận này, dung sai của đội sẽ bị nén gần như bằng không; thắng trận sống còn này thì cục diện bỗng sáng: bốn trận sau chỉ cần thêm hai thắng là cửa vào rất lớn, huống hồ còn sân nhà sân khách gặp Ả Rập Xê Út vốn là những trận “phải lấy”. Nhưng ý nghĩa lịch sử hơn cả chiến thắng là màn thống trị của Yang Hansen đêm ấy: nó đánh dấu kỷ nguyên mới, đội tuyển nam Trung Quốc đã chính thức bước vào thời lấy Yang Hansen làm hạt nhân.

Từ khi Yang Hansen sang NBA trau dồi, dư luận luôn chờ khoảnh khắc đổi triều ấy, nhưng trước đó cậu chưa được trọng số chiến thuật đủ, phong độ cá nhân cũng chưa rực như đêm này. Trận Lebanon thì khác hẳn: Trung Quốc mở đầu thuận rồi từng bị đẩy vào thế bị động, nhất là hiệp ba khi đối thủ mưa ba điểm, đội bị dồn sát mép vực.

Lúc ấy, hướng HLV phải chỉnh rất rõ: vì cứ Yang Hansen trên sân, mức công thủ của đội khác hẳn khi người khác vào. Thế là từ nửa sau hiệp ba đến hết hiệp bốn, Yang Hansen đá liền 15 phút, điều trước kia gần như không tưởng, cậu vốn được định vị trung phong dự bị, chưa từng ra sân liền lâu đến thế. Khi đội cùng đường, chính cậu khoác giáp lên, dùng phong độ đảo cục. Tấn công, cậu không chỉ được quyền chủ đạo hơn ở khâu điều phối cao, còn liên tục sát thương dưới sơn, bằng tỷ lệ ném cực cao phá nội tuyến đối phương; phòng ngự, tỷ lệ bảo vệ rổ vẫn kinh, sau trận Qatar 8 lần bảo vệ thành 7, trận này lại 9 lần thành 6, khiến nội tuyến nhập tịch đối phương gần như không ném được dưới rổ. Mà hễ bảo vệ rổ xong, Yang Hansen lại giỏi túm rebound phát phản công, thế là đội Trung Quốc hai đầu công thủ đều có “xương sống” đúng nghĩa. Thống kê cho thấy trận này Trung Quốc ăn 20 điểm phản công nhanh, 16 điểm dưới sơn, đều liên quan trực tiếp tới phong độ Yang Hansen.

NBA tôi luyện thành lột xác

Sự lột xác ấy không ngẫu nhiên. Một mặt, kỹ thuật bản thân Yang Hansen sau Summer League và tập đặc biệt có bước nhảy chất, sức mạnh và thể lực tiến rõ so với trước, như cậu nói sau trận: “Tôi chỉ đem thứ trên sân tập ra dùng, ở Summer League cũng được rèn và tiến, tôi chỉ đưa thứ mình tập lên sân.”

Mặt khác, ê-kíp HLV sau cửa sổ trước đã tổng kết sâu, chốt hai nhiệm vụ gấp: nâng khả năng phản công nhanh cả đội, và để nhiều cầu thủ hơn tham gia khởi phát tấn công, không chỉ dựa hậu vệ. Nói ngắn, làm sao tối đa hóa giá trị Yang Hansen thành đề tài trung tâm ê-kíp nghiên cứu, và cửa sổ này ta thấy rõ tỷ trọng công thủ của cậu tăng hẳn.

Sau trận Yang Hansen nhận xét phong độ mình vẫn khiêm: “Chúng tôi học những chỗ hay, bỏ những chỗ dở, nghĩa là mỗi ngày đều tiến, mỗi ngày tiến một chút, đó là điều rất tuyệt, là việc phải làm mỗi ngày.”

Nhưng ai cũng rõ, trận này đã thành màn trình diễn mang tính tuyên ngôn của cậu. Dù vì mùa NBA sẽ không theo đội đá Á vận hội, cũng vắng hai cửa sổ sau, hạt nhân mới của đội tuyển nam Trung Quốc đã nổi lên. Về sau hễ có giải trình độ cao hơn, đặt Yang Hansen vào vị trí hạt nhân số một ắt là lựa chọn không hai, cũng là điều mọi người mong. Tuy nhiên cách dùng cậu vẫn còn chỗ nâng: một mặt, xây đội hình quanh cậu thế nào, để nhiều tiền phong vận động tốt và hậu vệ ném chính xác cặp với cậu, phát huy hết tố chất điều phối, là đề tài ê-kíp phải mài trong năm tới; mặt khác, khi cậu có lợi thế rõ dưới sơn, nên tăng thêm tỷ trọng tấn công thấp, trận này 7 cơ hội thấp lấy 12 điểm đã chứng minh hiệu suất, nhưng có lúc cậu đòi vị trí kiên quyết mà không nhận được bóng, điều ấy cũng cần nhấn mạnh về sau.

Tóm lại, chiến thắng này không chỉ làm triển vọng vòng loại World Cup rộng mở, còn bằng màn tỏa sáng của Yang Hansen lật sang trang mới cho đội tuyển nam Trung Quốc. Tiếp theo cậu sẽ tạm biệt đội tuyển trở lại NBA, tin rằng niềm tin này sẽ giúp cậu trong môi trường cạnh tranh gay gắt hơn giành được sự tin của HLV, chỉ khi đi xa hơn trên sân khấu ấy, tương lai cậu mới hồi đáp đội tuyển nam Trung Quốc tốt hơn.