Theo báo cáo của tờ Mundo Deportivo, trong thế giới bóng đá mang tính thương hiệu toàn cầu, CĐV địa phương mua vé mùa vào sân, những trận chiến mang tính biểu tượng còn lại để tranh luận đã không còn nhiều. Với Real Madrid, khái niệm “toàn cầu hóa” đã chiếm ưu thế. Florentino Pérez dùng từ này để diễn đạt tầm nhìn của mình, cũng khớp với dự án “Bernabéu vô hạn” cùng Apple. Giờ đây, điều đó khiến sân bóng của đội bóng áo trắng mất tên “Santiago” trên biển hiệu và thương hiệu — ít nhất là nhìn từ mặt tiền phía đại lộ Castellana đã thấy rõ.

Bernabéu không còn Santiago

Nơi đây từng tổ chức 39 lần giải đấu vẫn giữ nguyên tên đầy đủ “Santiago Bernabéu”, và vị chủ tịch quá cố là nhân vật không thể bỏ qua khi hiểu lịch sử hiện đại của CLB. Nay, sân Santiago Bernabéu đã trở thành Bernabéu. Công trình sân vẫn là sân khánh thành năm 1947, nhưng diện mạo bên ngoài đã khác. Những tháp biểu tượng từng lấy cảm hứng từ San Siro nay được thay bằng mái kim loại.

Cải tạo sân luôn là một trong những dự án trọng điểm mà Florentino Pérez thúc đẩy, và vẫn chưa hoàn tất. Những ngày gần đây, máy móc vẫn làm việc bên ngoài Bernabéu. Thứ Tư tuần tới lúc 21h, Real Madrid sẽ chơi trận sân nhà đầu tiên của mùa giải tại đây. Ở giai đoạn chạy thử mặt tiền mới đã treo dòng chữ “Bernabéu” dễ nhìn thấy, kèm huy hiệu CLB bên cạnh. CĐV Real thấy tên xuất hiện đơn lẻ nên cũng đặt câu hỏi.

Bản thân Bernabéu đã là một thương hiệu — từ ga tàu điện ngầm còn đang thi công đến các hạng mục thương mại trong sân đều dùng tên này. Tuy nhiên, trong một số thông cáo chính thức, CLB vẫn viết “Estadio Santiago Bernabéu”. Có sự khác biệt giữa tên gọi thể chế và cách trình bày thương hiệu, nhưng điều đó không làm giảm hiệu ứng trực quan từ mặt tiền mới.

Dành chỗ cho tên nhà tài trợ?

Việc đổi thành “Bernabéu” cũng dẫn tới một cách hiểu khác: liệu CLB có đang giữ một thương hiệu ngắn gọn, linh hoạt hơn để sau này gắn tên nhà tài trợ? Dạng như “[Nhà tài trợ] Bernabéu” về mặt thương mại quả thực tiện hơn việc chồng thêm thương hiệu lên tên đầy đủ “Estadio Santiago Bernabéu”. Dù vậy, Real Madrid chưa xác nhận bất kỳ đàm phán nào, cũng chưa công bố bán quyền đặt tên — đây chỉ là suy đoán.

Với Florentino Pérez, chuyện này không lạ. Năm 2014, khi CLB ký thỏa thuận tài trợ cải tạo với quỹ IPIC của UAE, ông chủ tịch từng bị ghi nhận đề cập khả năng sân mang tên “IPIC Bernabéu” hoặc “Cepsa Bernabéu”. Ý tưởng cuối cùng không thành hiện thực trên tên sân, và sau đó còn ra tòa. Real Madrid thua trong vụ trọng tài 4 triệu euro với Mubadala — bên đã tiếp nhận IPIC và kiểm soát Cepsa — tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tài trợ nhiều mùa ký năm 2014 bị đổ vỡ.

Giả thuyết này cũng được gắn với thỏa thuận năm 2022 với Sixth Street và Legends. Real Madrid nhận khoảng 360 triệu euro từ Sixth Street, đối tác sẽ tham gia vận hành một phần hoạt động của sân mới trong 20 năm, còn Legends đóng góp kinh nghiệm quản lý nhà thi đấu lớn. Tuy nhiên, hợp đồng công bố công khai không gồm chuyển nhượng quyền đặt tên sân.

Sân Santiago Bernabéu trong trận La Liga / Real Madrid

Việc Emirates gia hạn hợp tác nhà tài trợ chính đến năm 2031 cũng đưa hãng hàng không này trở lại danh sách ứng viên lý thuyết có thể gắn với họ Bernabéu trong tương lai. Nhưng cũng không có xác nhận nào: lần gia hạn này chỉ liên quan đến CLB và tài trợ áo đấu. Lý do có suy đoán là vì giá trị kinh tế của tài sản này rất cao. Một báo cáo của The Sponsor ước tính giá trị quyền đặt tên sân năm 2026 khoảng 21,1 triệu euro/năm — cao nhất châu Âu.

Sự hợp tác chặt chẽ của Real với Apple, cùng trung tâm đổi mới đang chuẩn bị tại Valdebebas, cũng khiến kiểu thao tác tiềm năng này nghiêng về ngành công nghệ. Bỏ “Santiago” có thể chỉ nhằm biến “Bernabéu” thành thương hiệu quốc tế ngắn hơn, dễ nhận diện hơn. Nhưng nó cũng để lại cấu trúc cho việc sau này thêm đối tác thương mại. Muốn nhà tài trợ thực sự vào tên đầy đủ của sân, cuối cùng vẫn phải thông qua bỏ phiếu của hội viên.

Quyết định này cũng đối lập với phát biểu của Florentino Pérez tại đại hội hội viên năm 2022. Khi đó có hội viên đề xuất gắn thêm tên chủ tịch đương nhiệm vào tên sân, ông đáp thẳng: “Chúng tôi sẽ không bao giờ đổi tên sân Santiago Bernabéu.” Sau đó khán phòng vỗ tay.

CLB có thể nhấn mạnh rằng cam kết ấy vẫn còn hiệu lực vì tên chính thức chưa bị sửa. Thay đổi nằm ở cách trình bày bên ngoài và cách dùng thương mại. Dù vậy, thông điệp từ sân được tu sửa đã rất rõ: tên người thúc đẩy xây dựng sân đã biến mất khỏi mặt tiền, chỉ còn lại họ — tiếp tục tồn tại như một trong những thương hiệu dễ nhận biết nhất bóng đá thế giới.

Tám năm không có chiếc cúp ấy

Họ vẫn thống trị mọi thứ, nhưng sự hiện diện của người đó đang phai nhạt. Một hình thức tưởng niệm khác mà CLB dựng quanh ông cũng đang biến mất: Cúp Santiago Bernabéu. Giải đấu này ra đời năm 1979, một năm sau khi cố chủ tịch qua đời. Người kế nhiệm Luis de Carlos thúc đẩy giải mùa hè này để giữ ký ức về ông. Kỳ đầu tiên quy tụ Real Madrid với ba ông lớn châu Âu Bayern Munich, Ajax và Milan. Sau đó thể thức thu hẹp thành một trận đơn với một khách mời, nhưng vẫn là truyền thống quen thuộc với CĐV Real.

Đó không chỉ là trận giao hữu. Trong nhiều thập niên, đây còn là cách đội bóng ra mắt trước CĐV sân nhà. Tương tự Cúp Gamper của Barça, giải này giúp CĐV làm quen tân binh, gặp lại cầu thủ sau mùa hè, và đánh giá phong độ trước mùa giải chính thức. Nó cũng để lại những đêm đặc biệt — như năm 2013 khi Raúl trở lại với Al Sadd, mặc áo hai đội mỗi bên một đoạn thời gian.

Cúp Santiago Bernabéu lần cuối diễn ra ngày 11/8/2018. Real Madrid dưới thời Lopetegui thắng Milan 3-1 với các bàn của Benzema, Bale và Borja Mayoral; đội giành chức vô địch lần thứ 28 trong 39 kỳ. Sau đó, truyền thống này không còn xuất hiện trên lịch thi đấu.

Ban đầu, việc vắng bóng còn có lý do giai đoạn. Năm 2019 sân bắt đầu thi công, rồi đại dịch buộc đội chuyển sang Alfredo Di Stéfano, lịch cũng bị nén vì các giải mới. Về sau, trở ngại ấy thành thói quen. Năm 2023, AS dẫn nguồn CLB cho biết Real muốn khởi động lại giải vì nó mang ý nghĩa danh dự và tri ân, chỉ là lịch quá dày nên phải hoãn. Ba năm trôi qua, ngày tái khởi động vẫn chưa xuất hiện.